Werk & bedrijf

Werk doet een beroep op competenties. Over competenties wordt veel gepraat, soms in behoorlijke vage termen, soms in boeiende verhalen over ondernemingen die slaagden doordat mensen iets echt goed deden, ergens echt goed in waren.  Maar wat is een competentie eigenlijk? De modernste en minst geheimzinnige definitie (van de Maastrichtse hoogleraar arbeidspsychologie Robert Roe) benoemt competenties als verworven vermogens, om iets echt goed te dóén, ook bij zwaar weer. Bijvoorbeeld: sturend leiding geven, ook bij weerstand. Of motiveren, ook bij tegenslagen. Of lastige klanten goed adviseren.

Wat is iets echt goed doen?

Competenties worden regelmatig verward met karaktertrekken, vaardigheden, kennis, houdingskenmerken, motivatie en soms met intelligentie. In een goed competentiemodel krijgen al deze begrippen een plaats, maar dan vooral faciliterend. Een competentie, het verworven vermogen om iets echt goed te dóén, is het eindresultaat van kennisverwerving, oefenen, trainen, volhouden, ervaringsleren, bijscholen en (weer) ervaringsleren. Dit verwervingsproces (of noem het persoonlijke ontwikkeling) wordt versneld of geremd door karakter, houding en snapvermogen (intelligentie). 

Snapvermogen (intelligentie) en volhouden (hard werken) blijken telkens weer doorslaggevende factoren. Persoonlijkheid speelt een veel bescheidener rol. Ook introverte en bescheiden mensen kunnen stevige adviseurs worden. Psychologen en testontwikkelaars willen dit vaak niet horen en niet vertellen, maar het komt keer op keer uit objectief onderzoek naar voren.

Bedrijfscultuur

Een bedrijfscultuur heeft ook een belangrijke invloed. Die is bepalend voor de ruimte die mensen krijgen om te leren, te oefenen en fouten te maken. Bedrijfscultuur verwijst ook naar de manier waarop mensen samenwerken. Projecten en ondernemingen slagen vaker wanneer het lukt om helder in kaart te brengen wat de mensen echt goed moeten doen. Expliciet, onpartijdig, constructief, nieuwsgierig. Dan beginnen er een paar om het anders te durven, of gewoon te doen.

Met de bedrijfspsychologen van Hermans Nieuwenhuis komen de echt belangrijke competenties helder in beeld. Uitgebreid als het moet, compact als het kan.